Wat moeten we met Geert Wilders? Eerst de mensen, dan de economie

Aan de vooravond van de Europese verkiezingen lijkt de PVV van geert Wilders een monsterzege te gaan boeken. Vrijdagavond 29 mei was er een discussie in de Mansveltschool in Bos en Lommer met kandidaten voor het Europees parlement. Deze discussie leek in veel opzichten op andere discussies die over de opkomst van de PVV en andere rechts-populistische en racistische partijen in Europa gevoerd worden. Hoewel het in Bos en Lommer een goede discussie was op een hoog niveau, beschouw ik achteraf het optreden van de politici als een manifestatie van machteloosheid. Hoe men met Geert Wilders moest omgaan wist men niet precies. Een korte beschouwing over dit verschijnsel.

Alle politici waren het erover eens, dat een ‘cordon sanitaire’ niet werkte, dus Geert Wilders bekritiseren en racistisch noemen en hem overal van uitsluiten. Dan kan hij nog meer in zijn slachtofferrol kruipen en stemmen winnen. De vertegenwoordiger van Groen Links bracht naar voren, dat de partij Wilders inhoudelijk bekritiseert en een genuanceerd verhaal neerzet over de onzin van zijn standpunten. Voor de rest wil men hem negeren. Volgens de Groen Links vertegenwoordiger had dit ook goed gewerkt bij Rita Verdonk, die mede daardoor haar aanhang zou hebben verloren. De andere partijen waren het met hem eens. Maar na enig discussiëren bleek ook dit geen oplossing want Geert Wilders weet als geen ander de media te bespelen. Het genuanceerde verhaal van de andere politieke partijen, daar heeft de pers geen belangstelling voor. Geert Wilders omzeilt heel slim het inhoudelijke debat met andere politieke partijen buiten het parlement en men kan hem dus alleen in de Tweede Kamer aanpakken. De eindconclusie was eigenlijk dat er weinig aan te doen is. Een van de forumleden zei zelfs, dat het vanzelf weer zou overwaaien. Mensen uit de zaal brachten naar voren dat het toch belangrijk is, Geert Wilders racistisch of discriminerend te noemen. De politici moeten een grens stellen, aangeven: dit gaat te ver en dat ook zo benoemen. De mensen willen duidelijkheid. De politici zijn bang voor hem, ze zijn bang met die politiek stemmen te verliezen en angst is als in zoveel situaties een slechte raadgever. Maar de politici wilden er niet echt aan. Er kwam een argument op tafel, dat men aan het eind belangrijk vond, nl dat de andere politieke partijen niet moeten meegaan in de ‘framing’ die Wilders van de problemen in de samenleving maakt. Men zou op basis van de traditie van de gevestigde politieke partijen moet uitgaan van de eigen ‘framing’, dwz het eigen verhaal vertellen en neerzetten, de eigen standpunten naar voren brengen en over het voetlicht brengen, om zo de agenda van de discussie niet te laten dicteren door Geert Wilders.

Geen antwoord

Na enig reflecteren op de discussie wringt daar in mijn ogen de schoen. Dit werd duidelijk bij de behandeling van andere discussieonderwerpen. De meeste gevestigde partijen hebben niet echt een goed antwoord op de economische crisis, op de twijfel die bij mensen is ontstaan over het functioneren van het economisch systeem, over de oplossingen die daarvoor moeten worden gevonden. Ik vroeg of er op Europees niveau niet een norm voor het sociale minimum moet komen, niet een exact bedrag maar een algemene norm, waar alle landen aan moeten voldoen. Bijvoorbeeld het sociale minimum moet 60% van het gemiddelde inkomen in een land zijn. Alleen Groen Links bleek een dergelijke Europese norm in haar verkiezingsprogramma te hebben opgenomen. De Partij van de Arbeid was het er wel mee eens, dat er sociale uitgangspunten moeten zijn voor Europa, maar de vertegenwoordigster hield vervolgens evenals de VVD en D’66 een klassiek verhaal, dat we al 30 jaar horen. Namelijk dat eerst de economie ontwikkeld moet worden, dat schept rijkdom en dan zal de welvaart voor iedereen toenemen. Dan kunnen we een sociaal minimum voor iedereen pas betalen. Een Europese norm daarvoor vaststellen zijn VVD en D’66 niet voor. Men hield dus eigenlijk een verhaal van eerst komt de economie en dan komen de mensen vanzelf. In mijn ogen geloven veel mensen na 30 jaar beloften dit verhaal niet meer. Groen Links verdedigde de Europese norm voor een sociaal minimum, waarop D’66 zei, dat kunnen we niet betalen, daar hebben we geen geld voor. Ook deze redenering geloven volgens mij steeds minder mensen. Er waren wat opmerkingen over en weer dat Groen Links het wil financieren door de gegoede burgers te laten bloeden, maar het verhaal dat er geen geld is wordt nu in de economische crisis vrij ongeloofwaardig als Wouter Bos bij banken in moeilijkheden plotseling vele miljarden bij wijze van spreken uit zijn achterzak betaalt. En wel om de aandeelhouders van ABN/AMRO schadeloos te stellen, niet om de vermogenspositie van de bank weer te verbeteren. Er is geen cent van die miljarden in de bank zelf gestoken. De mensen zijn het zat dit klassieke verhaal van 30 jaar oud te horen. Wordt het niet tijd voor de slagzin eerst de mensen en dan de economie? En vervolgens de vraag: wat voor economie dan, waarbij de mensen en niet de winst, de economische groei of de belangen van de kapitaalverschaffers maatgevend zijn? Geen van de aanwezigen durfde deze omslag in het denken te maken, behalve de vertegenwoordiger van Groen Links. Het is in dit opzicht jammer dat maar vier van de gevestigde partijen deel uitmaakten van het forum, want ik had in dit verband graag de bijdragen van een CDA en SP vertegenwoordiger gehoord.

De omkering van Polanyi

Het adagium eerst komt de economie en dan komen de mensen is de afgelopen 30 jaar vertaald in het uitgangspunt, dat de mensen aangepast moeten worden aan een economische ontwikkeling, waarbij het spel van vraag en aanbod op de markt het leidende principe is. Men noemt dit wel de omkering van Polanyi. Deze econoom schreef een boek getiteld ‘The Great Transformation’ (1957). Hij benadrukte het belang van de inbedding van de economie in de samenleving. Tegelijkertijd waarschuwde hij dat wanneer de economie alle andere domeinen van het leven zou aandrijven en domineren dit een totale ontwrichting van de maatschappij ten gevolge zou hebben. De economie wordt door de nu leidende politici en politieke partijen niet gezien als een onderdeel van de samenleving, waarbij het eerste zich moet aanpassen aan de tweede, nee, de werkelijke situatie wordt op zijn kop gezet. De samenleving moet worden ingebracht in de economie waarbij de kapitalistische economische verhoudingen stilzwijgend als normaal en niet ter discussie staand worden gepostuleerd. Vanuit de omkering van Polanyi is het voor de aanpassing van mensen en hun samenleving belangrijk dat de overheid het individuele gedrag van mensen tracht te beïnvloeden en bij te sturen. Terwijl in de zeventiger jaren nog het uitgangspunt gold, dat de overheid actief werkgelegenheid, dus banen moet creëren en een industrieel beleid moet voeren om ervoor te zorgen dat bepaalde sleutelindustrieën niet uit het land verdwijnen werd met de parlementaire enquête over de scheepsbouw begin tachtiger jaren deze politiek geheel verlaten. Werkloosheidsbestrijding werd werklozenbestrijding, dwz bestrijding van werkloosheid betekent het individuele gedrag van werklozen beïnvloeden en bijsturen en hen kennis en vaardigheden bij brengen om op een flexibele arbeidsmarkt steeds een ander baantje te nemen. Ook op andere terreinen van de maatschappij vond deze radicale omslag in het denken plaats, zoals in het welzijn, de criminaliteitsbestrijding en de ombouw van de welvaartsstaat van de zeventiger jaren. Uitgangspunt is daarbij dat in de ‘softe’ zeventiger jaren individuele misdragingen werden vergoelijkt met een beroep op de maatschappelijke omstandigheden. Het gaat er niet om naar de invloed van maatschappelijke omstandigheden op het individuele gedrag te kijken en de tegenstellingen tussen arm en rijk en de massawerkloosheid te zien als voortvloeiende uit het karakter van het economisch systeem, je moet weer meer de individuele verantwoordelijkheid van mensen benadrukken, de mensen aanspreken op hun gedrag, en een beleid ontwikkelen waarbij de bijsturing van het individuele gedrag van mensen uitgangspunt is voor de oplossing van maatschappelijke problemen.

Radicale omvorming

In het verlengde hiervan werd de controlemaatschappij ontwikkeld, waarbij een netwerk van bureaucratieën en uitvoerende organisaties bezig is individuen te controleren, te sturen en in de gaten te houden.
Met deze radicale omslag in het denken van het ene uiterste naar het andere haalden de nu gevestigde politieke partijen, die verantwoordelijk zijn voor dit denken en die nog steeds zo denken, als het ware zelf de geesten van Geert Wilders en vroeger Pim Fortuin uit de fles. Eenzijdig werden de afgelopen dertig jaar de individuele verantwoordelijkheid en de moraal ten aanzien van het individuele gedrag benadrukt en werd dat gedrag als oorzaak van maatschappelijke problemen gezien waarbij de mensen moeten worden aangepast aan de economie en niet andersom. Wie dertig jaar lang een dergelijke (propaganda) politiek voert moet niet verbaasd zijn wanneer mensen en groepen steeds meer naar elkaars gedrag gaan wijzen als eenzijdige oorzaak van alle problemen waarbij men elkaar tot zondebok gaat bestempelen. Geert Wilders maakt daar gebruik van en trekt die lijn door. Geert Wilders is de extreme uitdrukking van het uitgangspunt: eerst de economie -lees: de belangen van een kleine groep- en dan de mensen. De mensen die nu op de PVV stemmen en anderen in de maatschappij als zondebok aanwijzen zullen- als Geert Wilders aan de macht komt- wat hun eigen positie betreft nog wat beleven.

Paradigmawisseling

Een antwoord op Geert Wilders kan in mijn ogen een vrij korte slagzin zijn. Eerst de mensen en dan de economie. En van daaruit een discussie over een economisch model dat bij de mensen hoort, waarbij radicaal andere verhoudingen tussen markt en overheid ter discussie staan. Daarbij hoort een nieuwe kritiek op de bureaucratische controlemaatschappij, die begin jaren negentig van de vorige eeuw tot ontwikkeling is gekomen en die– bij het niet voeren van de discussie over de inrichting van de samenleving- slechts leidt tot een heilloze escalatie van actie en reactie, met steeds meer gevangenissen, en de creatie van een onderklasse van tweede rangs burgers. De antwoorden die de meeste gevestigde partijen de afgelopen dertig jaar hebben gegeven, werken niet meer. De slappe betogen van Balkenende en Bos over het Rijndeltamodel zullen het tij niet keren.

Piet van der Lende

Heleen Mees, strijdster tegen het rijk van de machtelozen

9 mei was er een discussie in het NCRV programma Rondom Tien over mensen die zich de daad van Karst Tates, bij de aanslag op de koningin, wel kunnen voorstellen. Allemaal door de instanties gefrustreerde mensen, die vertelden hoe ze dachten als ze met instanties worden geconfronteerd. Een man vertelde dat hij was opgelicht voor 100.000 euro en dat hij daarom schulden had bij de belastingen en dat de boetes en kosten steeds verder oplopen en dat hij een medewerker van de belastingen aan de telefoon kreeg die weigerde een regeling te treffen, bv afbetalen in twee jaar. Het moest perse in 1 jaar. En de ambtenaar zei 'leuker kunnen we het niet maken'. Het was aan de telefoon, anders had de ondernemer naar eigen zeggen de medewerker van de belastingdienst over de tafel getrokken. Herman Vuijsje was er ook. Zei de verkeerde dingen, zonder veel inlevingsvermogen, zo van ja dat kun je toch niet doen, en je weet toch dat het niet mag, etc. Wel erkende hij dat de instanties niet goed werken en daar ging de hele discussie over, hoe hulpverleningsinstanties in een vroegtijdiger stadium moeten samenwerken om mensen daadwerkelijk te helpen. Herman zei ook dat er hulpverlening genoeg was maar dat ontkenden de mensen in de zaal. Merkwaardig was dat niemand een oplossing wist en dat de discussie vooral ging over de hulpverlening en niet hoe het functioneren van instanties te veranderen.

Een geheel andere opvatting heeft Heleen Mees, die over het programma schreef in haar wekelijkse column in NRC Handelsblad.onder de titel van 'het rijk der machtelozen'. (Gepubliceerd vrijdag 15 mei 2009). Omdat ik haar na enig lezen qua ideologie en redeneertrant beschouw als representant van een kaste van bestuurders en kaderleden van grote politieke middenpartijen wil ik daarop reageren. Haar ideeen kunnen worden gezien als illustratie van hoe de leden van deze kaste denken en invloed trachten uit te oefenen. Deze redeneertrant is een in mijn ogen merkwaardige combinatie van flarden tekst, ideeen, doelstellingen en redeneringen waarin de idealen van een rechtvaardige, welvarende samenleving naar voren komen enerzijds en anderzijds stukken tekst en redeneringen, waarin een verbeten oorlog gevoerd wordt tegen de 'onderklasse', de 'afhankelijken' waarbij allerlei directe en indirecte stilmulansen (regelingen en direct onder druk zetten) ervoor moeten zorgen dat deze mensen in het gareel worden gehouden. Met name in de Nederlandse sociaal-democratie is dit een poging, 'de boel bij elkaar te houden' in een maatschappij, waarin de tegenstellingen tussen arm en rijk en de economische crisissen met oplopende massa-werkloosheid steeds meer toenemen.

Volgens Mees leverde het programma Rondom Tien een 'ontluisterend beeld op van de staat van Nederland'. Ze bagatallissert de woede en onmachtsgevoelens van miljoenen mensen die met de onderdrukkende bureacratische doolhoven van de staat te maken hebben en die met bestaansonzekerheid worden geconfronteerd door te stellen dat karst T wel kwaad zou zijn geweest omdat hij niet kon rondkomen van een uitkering van 1000 euro en dat de blinde woede van de studiogasten werd veroorzaakt door 'weinig wereldschokkende zaken' die ze vergelijkt met de oorlog in Irak. Het zijn maar kleine verwaarloosbare pijntjes die de mensen voelen met andere woorden. Ze noemt vervolgens verschillende voorbeelden uit de uitzending, waarbij ze allerlei dingen weglaat die wel gezegd zijn en trekt haar conclusie. De deelnemers aan de discussie wentelen zich in hun slachtofferschap en het zijn eigenlijk 'machteloze' mensen . Ze veroordeelt solidariteit met deze mensen en zegt dat in Nederland openlijk met 'daders' in het geval van de aanslag op koningin Beatrix Karst T, wordt gesympatiseerd. Nederland zou het enige land zijn waar dit gebeurt. En dan gaat ze plotseling over op de koopkrachtplaatjes. Wat heeft dat ermee te maken vraag ik mij af? 'Een overheid die koopkrachtplaatjes tot belangrijkste beleidsdoelstelling verheft, wekt de indruk dat overheidsbeleid in plaats van talent en eigen initiatief bepalend is voor het financiele welzijn van de onderdanen. Zo'n overheid haalt zich de blinde woede op de hals van al degenen die het door omstandigheden even wat minder voor de wind gaat. Afhankelijkheid leidt tot rancune'.

Behalve Heleen Mees is verder niemand op de hoogte van de motieven van Karst T, want hij is dood. De beeldvorming die Heleen Mees neerzet van afhankelijke, over kleine dingen alsmaar klagende Nederlanders die zich wentelen in hun slachtofferschap en die teveel verdienen wordt op geen enkele manier met het programma 'Rondom Tien' geillustreerd. In werkelijkheid trad in het programma welgeteld 1 uitkeringsgerechtigde op. Alle anderen vertelden hoe ze gevochten hadden en er ondanks de tegenwerkende overheid er toch weer bovenop waren gekomen. En vanuit die zelfstandige, niet afhankelijke positie vertelden ze hun verhaal. De subjectieve blik waarmee Heleen Mees naar het programma keek laat zien, dat ze een theoretisch misschien economisch model, een theoretisch beeld heeft van de werkelijkheid dat als een soort ideologisch-dogmatisch filter fungeert waardoor ze de mensen niet ziet. Vanuit deze verwrongen waarneming van de werkelijkheid worden allerlei beleidsmaatregelen voorgesteld om van de 'onderklasse' ja van heel Nederland weer actieve, aardige mensen te maken volgens de normen van Heleen Mees. Je kunt bij dit soort mensen praten als Brugman dat de feiten anders zijn, het zal geen enkel effect sorteren. Door sociaal-democraten als Heleen Mees worden mensen tot slachtoffers gemaakt die het eerst niet waren. Daarom zullen hun beleidsmaatregelen ook niets oplossen. Toevallig heb ik nu zelf het programma, de werkelijkheid gezien waarop Heleen Mees haar analyses baseert. En kan ik vergelijken. Mijn conclusie is dat ik zeer sterk twijfel aan de juistheid van haar waarnemingen en vermelding van feiten met hun onderling verband in andere columns. Er klopt niets van, die verhalen van Heleen Mees.

Ontwikkelt de ABVA/KABO zich tot een steeds reactionairder vakbond?

Onlangs viel bij ABVA/KABO leden een krant in de bus, getiteld 350271 Nieuwskrant. 'Gaan voor groei'. Op de voorpagina een verhaal van Xander den Uyl, bondsbestuurder, die uitlegt hoe de nieuwe vakbondsdemocratie zich ontwikkelt na het congres van vorig jaar over de nieuwe koers. En anders organiseren vakbondsdemocratie - meer luisteren naar de leden- lijkt hier te betekenen: een rechtse recht en orde ideologie. Past in de trend van de tijd, zullen we maar zeggen. De vakbond baseert zijn propaganda om lid te worden voortaan op 'klantprofielen' en wil geheel volgens de concurrentie-teorien van het marktdenken herkenbaarder zijn dan de concurrenten. Wie dat zijn, wordt niet duidelijk in de krant. Op de achterpagina een verslag van de power too... campagne 2008-2009 om meer leden te werven. Daarbij wordt samengewerkt met de Telegraaf. 'Deze krant heeft het grootste bereik onder medewerkers in de Zorg en Welzijn' De vakbond heeft in het kader van de 'Zorgdag' op 10 mei een speciale bijlage bij de Telegraaf 'De krant op Zorgdag', een samenwerking van de Telegraaf en de vakbond dus, die ook voor de verspreiding zorgt. De krant die 40 jaar lang- en wellicht ook de komende 40 jaar -met haar standpunten op cruciale momenten verwoede pogingen heeft gedaan als stakingsbreker op te treden, die zich altijd zeer vakbondsvijandig heeft opgesteld en altijd de zijde van de werkgevers heeft gekozen, is nu partner van de ABVA/KABO.
Blijkbaar is de stemming onder de vele controleurs, handhavers, bewakers, ambtenaren van uitvoeringsorganisaties en andere dienstverleners dat er streng moet worden opgetreden. Op 6 april organiseerde de ABVA/KABO een landelijke actiedag tegen agressie waar dienstverleners mee te maken hebben. Hoogwaardigheidsbekleders waren in het kader van de huidige trend maar al te graag bereid gehoor te geven aan de oproep van de vakbond voor strengere straffen en toespraken te houden in die zin. ABVAKABO FNV stelt de volgende maatregelen voor:
* Laat schade aan werknemers in alle gevallen vergoeden door werkgevers (en verhaal het vervolgens op de dader).
* Zorg voor een landelijk meldpunt waar alle incidenten tegen publieke dienstverleners worden geregistreerd.
* Investeer in meer toezichthouders.
* Maak snelrecht mogelijk bij incidenten tegen publieke dienstverleners.
* Laat verklaringen van publieke dienstverleners zwaarder wegen.
* Benoem een aparte officier van justitie voor behandeling van agressie en geweld tegen publieke dienstverleners.
Nergens een reflexie op waar die agressie vandaan komt, wat het met de privatiseringen van oa openbaar vervoer te maken heeft en het slechter functioneren ervan; nergens een reflexie op de vraag, of dat alsmaar strenger straffen sowieso iets oplost, nergens een reflexie op de voortgaande ontwikkeling van de strafstaat met steeds meer mensen in de gevangenis, waarbij we terechtkomen in een spiraal van steeds meer escalatie en van actie en reactie die niets oplost;
Ik wil het hier voorlopig bij laten.

Pensioenfondsen kopen massaal kleine pensioenen af bij mensen die nog geen 65 zijn. Voorlichting slecht.

Er bereiken de Bijstandsbond berichten via het spreekuur dat pensioenfondsen op grote schaal kleine pensioenen willen afkopen bij mensen die nog geen 65 zijn. Het gaat dan om kleine pensioenen waarbij je per maand bv 50 euro krijgt. Maar tot welke grens ze dit proberen weet ik niet. Dit schijnt men te doen om te bezuinigen op de administratieve lasten in deze tijden van kredietcrisis. Maar het lijkt me dat het ook te maken kan hebben met het weer op peil brengen vand e dekkingsgraad: verplichtingen afkopen dan hoef je daarvoor niet meer 110% of zo gedekt te hebben. De mensen worden over de belastingtechnische gevolgen slecht ingelicht. Bovendien wordt uitkeringsgerechtigden (bv mensen in de bijstand) niet verteld wat de gevolgen zijn voor hun uitkering. Bijstandsgerechtigden kunnen de claim krijgen dat het uitbetaalde bedrag ineens van het pensioenfonds op hun uitkering wordt ingehouden. Er is wel een mogelijkheid, soms, om het kleine pensioen over te hevelen naar een ander pensioenfonds (als je recht hebt op een uitkering uit dat fonds) maar die regeling schijnt ingewikkeld te zijn.

power dialers van call centers veroorzaken stiltetelefoontjes

De laatste tijd last gehad van wat ik noem stiltetelefoontjes. Een rinkelende telefoon en dan bij opnemen ineens tuut tuut tuut ...Na enig gezoek ben ik erachter. Het is vrij algemeen bekend op internet. Veel callcenters werken met powerdialers die een veel groter aantal nummers tegelijk bellen dan er callcenter-agents oftewel operators beschikbaar zijn. De eerste gebelde nummers krijgen een operator aan de telefoon, als er geen operators beschikbaar meer zijn krijgen de overige nummers bij opnemen geen gehoor. Dus als de operators bijvoorbeeld 2000 nummers in een uur afwerken (ik weet niet hoelang ze gemiddeld over een telefoongesprek doen) dan belt die powerdialer er wel 4000 of 6000. Die powerdailer zoekt dan uit als ie een nummer belt of er een operator beschikbaar is. Zo ja, dan wordt het gebelde nummer doorgeleid. Zo nee, dan hangt de powerdialer automatisch op zodra de telefoon wordt opgenomen. Op die manier hebben de operators, als ze een gesprek beeindigen, altijd onmiddelijk een nieuwe kiestoon van het volgende nummer in hun koptelefoon denk ik. Dat bespaart tijd. En je hoeft alleen maar een betrekkelijk eenvoudig systeem te installeren. Als je na enkele of meerdere stilte telefoontjes een call center aan de telefoon krijgt, niet lang daarna is dat waarschijnlijk de oorzaak van de stiltetelefoontjes.

Kieswijzer Ander Europa

Hier een fotootje van de nieuwe God van Europa. Staat bij de ingang van het Europees parlement. Wat moeten we hiermee aan? Na de vorige kieswijzer van het IPP nu maar een andere kieswijzer ingevuld. Kom ik bij heel andere partijen uit. Een kieswijzer gemaakt door het Comité Ander Europa. Deze kieswijzer lijkt mij betrouwbaarder. In tegenstelling tot vergelijkbare sites is over de inhoud van deze wijzer geen overleg of onderhandelingen gepleegd met de politieke partijen. Een ander verschil met vergelijkbare sites is dat er niet alleen gekeken wordt naar de voornemens van de partijen, maar ook naar hoe zij zich de afgelopen jaren hebben opgesteld.
Vergelijk je eigen opvattingen over Europa met die van de politieke partijen. En doe er je voordeel mee. www.KiesWijzerEuropa.nl
Het Comité Ander Europa heeft ook een krant uitgebracht met veel informatie. De krant heeft als titel: Hoezo Europa?. Krant voor iedereen die zich afvraagt wat we aan moeten met Europa. Gratis verkrijgbaar in alle openbare bibliotheken. Vraag er naar. Of bestel (meerdere exemplaren) via www.andereuropa.nl (gratis).

Download hier een pdf.

Wethouder Ossel van Amsterdam wil brede maatschappelijke coalitie in strijd tegen verarming

Deelnemers aan de conferentie praten vooraf informeel over allerlei zaken. Van Links naar rechts: Mustafa Ayranci van HTIB, wethouder Freek Ossel, Rutger Koopmans, medeschrijver van het rapport ‘Weg Uit de Armoede’ en de manager schuldhulpverlening van Madi.


Op uitnodiging van de gemeente Amsterdam kwam op 6 mei een reeks van organisaties bijeen in de Mansveltschool in Bos en Lommer om te praten over twee nota’s die de gemeente had geschreven over de bestrijding van verarming in de toekomst. Kern van de nota’s is dat de gemeente toe wil naar een meer activerend beleid en dat er een maatschappelijke coalitie moet komen bestaande uit het maatschappelijk middenveld en de overheid om gezamenlijk de armoede in de stad terug te dringen. Een beleid waarbij wordt bevorderd dat mensen die in armoede leven actiever aan de maatschappij deelnemen, wanneer ze dat kunnen, draagt er ook toe bij dat zij nieuwe wegen vinden om uit de armoede te komen. De conferentie werd mede gehouden naar aanleiding van het rapport ‘weg uit de armoede’ dat geschreven was door een adviescommissie die door de gemeente ingesteld was, in de wandeling de ‘Commissie Koopmans’ genoemd naar de voorzitter van de commissie, Rutger Koopmans. De Alliantie voor een Rechtvaardig Amsterdam heeft de conferentie grondig voorbereid door twee discussiebijeenkomsten te organiseren over het rapport Koopmans en door een uitgebreide reactie te schrijven op de voorstellen van de gemeente. Donderdagavond vergaderde de commissie Werk en Inkomen van de gemeenteraad over de rapporten.
De bijeenkomst in de Mansveltschool werd in mijn ogen vooral een manifestatie van onmacht. Er waren geen discussiestellingen. Er nam een Forum achter de tafel plaats en de dagvoorzitster ging de zaal in met de microfoon en zei tegen de aanwezigen ‘zegt u het maar. Hebt u de forumleden iets te vragen of te zeggen?’. Daarop reageerden de aanwezigen in de zaal met het herhalen van hun kritiek op het gemeentelijk beleid die we al jaren horen, en reageerde de wethouder later met antwoorden die gedeeltelijk ook oud zijn. Bijna niemand ging in op de vraag: houdt een vernieuwend beleid tegen verarming in, dat een dergelijk maatschappelijke coalitie er moet komen en wat vinden wij, zelforganisaties daar dan van en onder welke voorwaarden willen wij samenwerken met elkaar en met de gemeente? Die discussie kwam niet uit de verf. Toch was ik na enig nadenken positief over de conferentie. De manifestatie van onmacht helpt ons nauwkeurige probleemstellingen voor een vernieuwend beleid helderder te krijgen die meer zijn dan alleen: we willen met zijn allen de armoede bestrijden. Deze wethouder ziet het belang in van zelforganisaties, er werden op de conferentie verschillende voorbeelden en functies van zelforganisaties genoemd die een bijdrage kunnen betekenen aan het activerend beleid tegen armoede. Deel van een activerend beleid zal moeten zijn: hoe kunnen we het vermogen van mensen die in armoede leven om zichzelf te organiseren versterken en welke interventies van de overheid helpen hier wel bij en welke niet.